Jouw data: privacy melding

Voor de werking van deze website worden cookies ingezet. Niet om met Google of Facebook te delen, maar om een bepaalde functie mogelijk te maken. Je kunt namelijk punten winnen, transitors genaamd. Met transitors kun jij de wereld groener maken, letterlijk. Door over de website te surfen of een van onze spelletjes te spelen verdien je deze punten en dat wordt bijgehouden met cookies. Als je besluit niets met je punten te doen, dan gooien wij die cookies weer weg.

Verder
Ja, je mag die cookies gebruiken

Challenges

De architect centraal in de circulaire economie

Door Nine de Jonge

De rol van architecten moet steviger; wat wordt geadviseerd, bedacht en ontworpen moet ook gemaakt, onderhouden en gerecycled kunnen worden. Dat is een van de conclusies uit ons onderzoek voor het BNA (Branchevereniging Nederlandse Architecten). 

Afgelopen zomer stond voor ons in het teken van circulair ontwerpen en bouwen. We gingen langs bij diverse architectenbureaus en spraken over de kansen en belemmeringen die zij zagen. Door de vele diepte interviews kregen we een rijk beeld van deze sector. Hieronder lichten we de vijf meest opvallende aspecten uit:


1. Betekenis circulair: denkwijze of maatstaf?

Er is nog geen eenduidige betekenis over wat nu precies circulair is. Moet het een manier van denken zijn of een duidelijke meetbare maatstaf hebben? Daarover zijn de meningen verdeeld. Voor de één is een afgebakende definitie een zegen, de ander wil graag ruimte houden voor creativiteit en ontwikkeling.

Het ontbreken van gemeenschappelijk vocabulaire, heldere richtlijnen en normen t.a.v. circulariteit belemmert een soepele doorontwikkeling.

Slimme toegankelijke leermiddelen om de stappen van circulair ontwerpen met collega’s te kunnen doorlopen zijn nodig. Want hoewel er veel informatie beschikbaar is, mist er een duidelijke curator die samenhang aanbrengt en de kwaliteit bewaakt. 
 

2. Afhankelijkheid van anderen

Architecten hebben vaak geen zicht op in hoeverre hun ontwerp wordt uitgevoerd. “Het kan helaas niet 100% circulair, omdat je niet het hele bouwproces beheerst. Wij nemen niet alle beslissingen. Als iemand in het process een ander voorstel doet aan de aannemer, kan er zo van het plan afgeweken worden.” 

Ook zijn aannemers vaak nog niet gewend aan modulair werken en droogverbindingen te gebruiken.

"Als je hier een dag niet bent, gaan ze alsnog alles zitten ‘purren’."

3. Motivatie en veranderende werkwijze: vroeg aanschuiven
Bijzonder leuk om te ontdekken was de intrinsieke motivatie die zowel voor duurzame ontwikkeling breed en voor circulair ontwerpen in het bijzonder werd getoond. De architecten benoemden de noodzaak van het nemen van eigen initiatief: Wacht niet op de circulaire vraag van opdrachtgevers, maar beantwoord aanvragen met circulaire ontwerpen.

Bij de opdrachtgevers die er in het begin niet veel mee te maken willen hebben, boek je de grootste impact."

Je moet opdrachtgevers kunnen overtuigen van de meerwaarde van een circulair gebouw. Het is dan wel van belang dat je al zo vroeg mogelijk met de opdrachtgever om tafel zit. En betrokken blijft bij het proces. Ze zien hun rol verschuiven naar projectleider en adviseur. 
 

4. Materiaalkeuze
Daarnaast benoemde een respondent dat het werken met tweedehands materialen ook een andere werkwijze vraagt. “In plaats van te beginnen met het ontwerp, moet je de spullen zoeken en daarmee ontwerpen.” Het werken met secundair materiaal is sowieso een uitdaging, lettend op de kosten, beschikbaarheid en regelgeving. Het brengt risico’s met zich mee.

Ik wordt er niet warm van dat iets over 15 jaar uit elkaar kan. We moeten nu al hergebruiken."

De procesverandering nodig. Veel architectenbureaus die wij spraken richten zich op het transformeren van gebouwen. Hierbij wordt er meer gebruik gemaakt van de reeds aanwezige materialen, de regelgeving is dan ook flexibeler.
 

5. Transitie versnellers
Circulair wakkert creativiteit aan, maar ook sociale innovatie. Sociale behoefte speelt een rol om het gebruik van een gebouw (en de materialen) waardevol te laten blijven. Onderlinge uitwisseling over ervaringen met circulaire bouw wordt als belangrijk gezien. 

Iedereen vindt op dit moment zelf het wiel uit, juist door samen te werken kan de transitie versnellen.

Een handleiding van hoe je circulair ontwerpt en bouwt, zou ook erg helpen.
 

Tot slot
Deze consultancy klus was erg leerzaam en we hopen BNA hiermee te ondersteunen op weg naar de circulaire transitie. Neem voor vragen over ons consultancy werk contact op met het Sustainability team. 

Lees hier het hele rapport